SANAL GERÇEKLİK (VIRTUAL REALITY) TERAPİSİ

Sanal gerçeklik terapisi :
Sanal gerçeklik dendiğinde aklımıza ilk olarak kask gibi giyilen büyük bir gözlük geliyor. Bu gözlüğü kullanarak seçtiğimiz herhangi bir ortama dahil olabiliyoruz. Sanal gerçeklik teknolojisi ile bir şehri gezmek de, Jurassic Park’ta dinozorlara yakından bakmak da mümkün. Seçtiğin ortama girdiğin andan itibaren, gerçeklik ile bağlantın kopuyor ve tam anlamıyla seçtiğin ortamda olma hissini yaşıyorsun.

Bu teknolojinin kullanıldığı birçok alan var. Tıp alanında sanal ameliyat uygulamaları, eğitim alanında çocuklar için sıkıcı olabilecek konuların eğlenceli ve kolay bir şekilde öğrenilebilmesi için senaryolar, spor alanında sporculara antrenman desteği, vb…

Sanal gerçeklik teknolojisi, uzun süredir dünyanın birçok yerinde ruhsal hastalıkların tedavisinde de etkili bir şekilde kullanılıyor. İçinde bulunmaktan kaçındığımız, korktuğumuz, utandığımız ya da olumsuz duygular hissettiğimiz ortamlara kolayca, hızlı ve maliyetsiz girebilmemize olanak sağlıyor.

Korku ve kaygının giderilmesinde en etkili terapi yöntemi “Bilişsel Davranışçı Terapi (Cognitive and Behavioral Therapy)” dir. İnsan tehlike esnasında kaçar, donar ya da savaşır. Gerçekten tehlike içermeyen durumlarda kişi zihinsel ve bedensel olarak kaçma dürtüsü hissediyor ise bu bir nevi yanlış alarmdır.

Örneğin; bir örümcek gördüğünde sanki yırtıcı bir hayvanla karşılaşmış gibi tepki vermek, ya da panik bozukluk yaşayan birinin güvenli saydığı alandan çıktığında ölecekmiş gibi hissetmesi. Aslında ortada gerçek bir tehlike yoktur fakat kişi böyle algılar.

Terapide kişinin korkup kaçındığı duruma yavaş yavaş, aşamalı bir şekilde maruz kalmasını sağlarız. Kişi korkup kaygılandığı şey her ne ise o durum meydana geldiğinde kaygısı giderek arttığı için sıkıntısını giderecek bir davranışta bulunarak kaçınır. Sıkıntı bir süreliğine geçer fakat belli bir zaman sonra yeniden yükselir. Kaygının kalıcı bir şekilde düşmesi için kişinin o sıkıntı veren uyarana maruz kalması gerekir. Bu sayede kişi sıkıntının bir zaman sonra (max. 20 dk.) azaldığını hatta söndüğünü görür ve kaçındığı davranışı yapabileceğine dair güveni oluşur. Sanal gerçeklik uygulaması sayesinde kaçınılan duruma terapi odasında maruz bırakma imkânı buluyoruz.

Terapide Sanal Gerçeklik Teknolojisini Kullandığımız Alanlar

• Topluluk önünde konuşma korkusu (Sosyal fobi-Sosyal anksiyete): Toplum içinde konuşma korkusu; sunum yapma, toplantı masasında kendini ifade etme ve yargılanmaktan endişe duyma, kalabalık izleyicili bir sahneye çıkma, otorite karşısında konuşma, aksi görüş belirtmekten kaçınma, sınıfta el kaldırmaktan çekinme gibi birçok alanda sıkıntı ve bedensel belirtilerle kendini gösterir. Kişi bunlardan biri veya birkaçında zorluk çekebilir. İlk olarak kaçınılan alanların hangileri olduğunu anlayıp listeliyoruz. En kolay olandan başlayıp zor olana doğru adım adım ilerliyoruz.

• Panik bozukluk (Panik atağı ) : Panik atağı yaşayan kişiler, güvenli saydıkları alandan uzaklaşmakta zorlanabilirler. Hatta ilerleyen durumlarda güvenli alanlarından çıkmaktan tamamen kaçınabilirler. Sanal gerçeklik teknolojisi ile toplum içinde bulunma, dışarı çıkma, toplum içine karışma, parka, AVM’ ye, metroya gitmeyi çalışıyoruz.

• Hayvan korkusu: Kedi, köpek, kuş, böcek…Fobinin tedavisi; yukarıda da bahsettiğim gibi ana hatlarıyla, korkuyla aşamalı bir şekilde yüzleşmektir. Geçenlerde bir çiftin kendi aralarındaki konuşmaya şahit oldum: eşinin kediden nasıl korktuğunu anlayamadığını ve bir gün bir kediyi eşinin kucağına bırakacağını ve korkusunun bu şekilde geçeceğini söylüyordu. Fobisi olan kişi korktuğu nesneyle beklenmedik şekilde karşılaşırsa bu, travmatik olur. Korkusu pekişir. Fayda sağlamaz, zarar verir.
• Uçak korkusu (Uçma fobisi)
• Yükseklik Korkusu
• Kapalı Alan Korkusu
• Araba Sürme Korkusu(Seyir Halinde- Hızlı ve tehlikeli manevralar- Park etme)