Mutluluğun Üç Boyutu

Mutluluğun Üç Boyutu… Pozitif psikoloji hareketinin kurucu isimlerinden olan Martin Seligman mutluluğun üç unsuru olduğunu düşünüyor. Bu üç unsuru üç halka olarak düşünürsek, en dıştaki “haz yaşantılarını” tanımlıyor. Orta halka; İngilizcede “flow”, Türkçe çevirisinde “akış” olarak kullanılan, “vecd hali” olarak tanımlayabileceğimiz durumu tanımlıyor. En iç halka ise “anlamlı hayatı”, “varoluşsal anlamı” gösteriyor. Seligman’a göre mutluluk, bu üç halin bileşenlerinin birlikteliğinden oluşur…

1. Haz yaşantıları: İnsanlar ve hayvanlar haz alabilen varlıklar. Güzel bir yiyecek ve içecek, cinsellik, güzel bir manzara seyretmek, sevdiğiniz bir müziği dinlemek size haz verir. Haz aslında biyolojik bir mekanizmaya sahiptir. Haz yaşamak iyi bir şey olarak kabul edilmelidir. Yalnız, haz yaşantıları anlık ve kısa sürelidir.  Bu sebeple üç unsurun içinde dengeli bir şekilde yer alan haz almak güzel ve meşru bir şey iken, diğer unsurlar olmaksızın “hazcılık” olumsuz bir durum olarak kabul edilmelidir.

2. Akış veya vecd hali: Modern dönemde mutluluğun bir parçası olarak akış yaşantısı veya vecd hali kavramı Mihaly Csikszentmilalyi tarafından tanımlanmıştır. Akış; kişinin ustalaştığı ve anlamlı bulduğu bir iş yaparken zamandan ve mekandan kopacak kadar kendinden geçme halini tanımlar. Akışı hazdan ayıran şey, o işin sıradan kişi tarafından yapılamayacak kadar üst düzey beceriler / ustalık gerektirmesi ve kişinin o işi yapacak ustalığa sahip olmasını gerektirmesidir. Hayatında akış yaşantısı oluşturan bir şey olması ve bu yaşantının sürekli tecrübe edilmesi mutluluk sağlar.

3. Anlam: Mutluluk tanımının en iç ve en köklü halkası ise anlamdır. Yaşamın anlamına inanmak veya anlamlı bir şeyin parçası olmak mutluluk için olmazsa olmaz şartlardan biridir. Hatta seküler varoluşçu ekolden psikoterapistler anlamın yaratılması gerektiğini düşünürler. Dini inançlara sahip olup, hayatı bu inancın bakış açısıyla içselleştirerek anlamlandırmak mutluluk için en temel şartı yerine getirmeye yardımcı oluyor.