Çocuklar bu blog yazısı size özel, öfkenizi nasıl kontrol edersiniz?

Öfke normaldir. Öfke bir duygudur, asla kötü bir duygu değildir. Öfke duygusu kontrol edilebilir. Tüm bu bakış açılarını kazandıktan sonra bu yazıda öfkeyi kontrol etmek için bir takım yöntemleri paylaşıyor olacağım sizlerle.

Başlangıçta 3 önemli şart var;

1- Öfkeli olduğunu kabullenmek

2- Değişim için niyetlenmek

3- Öfke kontrolü becerileri kazanmak

Çocuklarda öfke kontrolünde öncelikle durum, yaşanan duyguyu tanımlamaktır. Duygunuzu tanımlamak için şu soruları sorabilirsiniz.  “Ne zaman öfkeleniyorum, hangi durumlar beni öfkelendiriyor, çabuk öfkelenen biri miyim, çabuk öfkelenen biriysem bu hangi nedenlerden kaynaklanıyor, mizaçtan mı kaynaklı, yaşam sorunlarından mı yoksa başka bir psikolojik veya fizyolojik bir problemim mi var ” gibi sorularla duygu tanımlanabilir.

Aslında çocuklar göreceksiniz ki öfkelenme şeklininizin farkına varmanızla birçok şey ortaya çıkar, farkındalık artar. Kişi böylelikle, öfke patlamasının nedenlerini, öfkenin tırmanışını, öfkenin süresini ve akabinde sakinleşme süresini ve öfke sonrası davranışlarını görmüş olur. Tüm bunları gören öfkeli çocuk ya da ergen kendini daha iyi analiz etme ve öfkesini kontrol etme şansı bulur.  Böylece bazı yöntemler geliştirerek öfkesini kontrol edebilmiş olur.

Öfkelendiğin durumların listesi çıkar

Öfke patlaması yaşadığın durumlar listesini çıkarabilirsin, çok etkili olur. Bir bakıma bu seni tetikleyen, kızdıran faktörler listesi de denilebilir. Bu listeyle amaç, senin sinirlendiğin şeyleri bilmen ve öfkelenmenin önüne geçer. Bu doğrultuda, bir eylem planı hazırlamak çok akıllıca olur. Örneğin, öfkelendiğin durumların listesini ezberlemek, bu durumun daha önce öfkelenmene sebep olup olmadığı sorgulamak, kendine öfkelenme telkini vererek sakinleştirmek, mümkünse hemen o ortamdan uzaklaşmak gibi.

Devamında öfkenizi neler daha çok artırır, onun listesini yapmak. Öfkeliyken zihnimizden hangi sözcüklerin geçtiği, öfkemiz artarken bedenimizin nasıl belirtiler gösterdiğini yazmak öfke patlamasına girdiğimizi fark etmek ve tırmanışını durdurmak adına çok etkili oluyor.

Bir sonraki adım, öfkeyi fark etmek ama hemen eyleme geçmemektir. Sinirli ve öfkeliyken alınan kararlar pek de sağlıklı olmuyor, çevrende bunun gibi örnekler olduğunu düşün.

“Sakin ol! Sabırlı ol! Eyleme geçme!” cümlesini zihninde tekrarladıktan sonra susmaya çalışıp, söz söylemediğin vakit, öfke sırasında sözel ve fiziksel eyleme geçmemiş ve öfke süresini kısaltmış oluyorsun.

Sonrasında sakinleşme safhasına geçip, derin nefes alıp vermek çok kıymetli. Öfkeni kontrol edememiş olsan bile sonuçlarına katlanman gerekiyor, yaptığın bir davranış var ise karşı tarafı kıran sorumlulukları üstlenmek gerekiyor. Özür dilemek gibi, bir daha yapmamaya çabalamak gibi, karşı tarafa aynı davranışı bir daha tekrarlamamak gibi durumlar öfkeye karşı sorumluluk üstlenmiş oluyorsun. Bu durumla birlikte öfkeyi kontrol etmeyi daha çok istemeye başlayacaksın, kötü sonuçlarıyla yüzleştiğin ve sorumluluklarıyla boğuştuğun için.

Öfke kontrolü için yapacağınız bir diğer yöntem, davranışınızı kötü sonuçlar doğurmayacak, doğru davranışla yer değiştirmektir. Örneğin, birilerine vurmak ya da kendine zarar vermek yerine, yastığa veya yatağa yumruk atabilirsin. Kum torbası almak ve sinirlendiğinde bir iki vurmak da faydalı olabilir. Daha küçük yaş grubu için öfkeni atmaya yardımcı olan oyuncaklar işe yarar.

Sonuç olarak;

Tüm bu yöntemleri uyguladığın taktir de zaten başarılı olacaksın. Fakat sıkıntı çekmen durumunda, nelere öfkelendiğini ve öfkeni kontrol etme de yaşadığın problemleri bir deftere yaz ve terapiye getir, bu sorunun profesyonel birinden yardım alarak üstesinden rahatlıkla gelebilirsin.